Zbliżają się święta Bożego narodzenia. Święta rodzinne pełne pięknych tradycji i podniosłego nastroju.
Rozpoczyna je Wigilia, a wieczór wigilijny jest najbardziej uroczystym, podniosłym i wzruszającym wieczorem roku.
Znów zasiądziemy przy stole pełnym potraw z 12 dań rybnych ("na pamiątkę 12 apostołów" lub miesięcy roku) lub 7 (ze względu na ilość dni tygodnia) lub 9 ("na pamiątkę dziewięciu chórów anielskich"). Postawimy jedno dodatkowe nakrycie dla nieoczekiwanego gościa, który w każdej chwili może zapukać do naszych drzwi, a zwyczaj nakazuje go przyjąć i ugościć. Symbolicznie nakrycie to przypomina obecnym o "tych, co na morzu"... Tam, w kraju ten pusty talerz czeka przecież i na nas. Tych, dla których w Ojczyźnie zabrakło miejsca. Na tych, którzy wciąż w drodze…
   Historia „naszego narodu-tak skomplikowana i tragiczna w okresie
ostatnich dwustu lat sprawiła, że wprawdzie różne wyroki sądu skazywały
Polaków na Sybir, do obozów koncentracyjnych, obozów internowania
w stanie wojennym lub na emigrację, ale zawsze i wszędzie
w Wigilię Polacy starali się zebrać się, by podzielić opłatkiem i zaśpiewać
polską kolędę. Podając sobie wzajemnie dłoń wyszeptać: „Pokój nam
Wszystkim”. Po wspólnej modlitwie i słowach "Przekażcie sobie znak pokoju”, Święta Bożego Narodzenia oprócz uroczystego nastroju 1 wzruszeń wywołują w nas wspomnienia z dzieciństwa. Budzą cudowne wspomnienia z przeszłości, gdy patrzyliśmy na nie oczami dziecka jak na przykład dziewczynka z zapałkami z bajki genialnego Jana Ch. Andersena pod tym właśnie tytułem, która:
   …"Zapaliła nowy siarnik. I o to siedziała pod najpiękniejszą choinką, była ona jeszcze wspanialsza i piękniej ubrana niż choinka u bogatego kupca (...) Tysiące świeczek płonęło na zielonych gałęziach, a kolorowe obrazki takie, jakie zdobiły okna sklepów, spozierały ku niej. Dziewczynka wyciągnęła do niej obie rączki - ale tu zgasła zapałka"...
   Postarajmy się, by zapałka - światło jest przecież symbolem nadziei - w rękach biedniejszych, a szczególnie dzieci na przykład z domów dziecka nigdy nie gasła. Niech otworzą się dla nich i serca, i portfele..
   Strojenie choinki jest jedną, chociaż nie chce się w to dzisiaj
wierzyć, z najmłodszych tradycji wigilijnych. Kościół z początku
nieufnie odniósł się do tego zwyczaju, ale potem zaakceptował choinkę
nadając jej chrześcijańską symbolikę - "biblijnego drzewa dobra i zła".
Zieleń drzewka miała też oznaczać wieczną zieleń, czyli Nadzieję Nieba.
"Świece na drzewku przypominają przyjście na świat Światłości - Jezusa
Chrystusa. Orzechy, cukierki, jabłka mają symbolizować dary Boże. Jabłka
ponadto - owoce grzechu z rajskiego drzewa. Łańcuchy - węża kusiciela.
W czasach zaborów nabrały znaczenie symbolu narodowego - Łańcuch
Niewoli, a gwiazdka jaśniejąca na wierzchołku - ewangelicznej gwiazdy
betlejemskiej.
   Gdy zapłonie pierwsza gwiazdka na niebie pod choinką zjawiają się prezenty. Gwiazdka ta następnie wskazywała drogę Trzem Królom, którzy 6 grudnia składają dary Nowonarodzonemu.
W innych krajach zwyczaj dzielenia się opłatkiem nie jest znany. Polska ponadto jest jedynym krajem, w którym kowal i rzemieślnik podnieśli sztukę zdobienia opłatka do godności sztuki tworząc nowy, przepiękny dział grafiki. Dzielenie się opłatkiem rozpoczynał zawsze pan domu, następnie każdy z obecnych łamał u drugiego kawałek opłatka dając mu zarazem swój do ułamania.
   Jednym z najpiękniejszych zwyczajów jest śpiewanie kolęd. Polskie kolędy należą do literatury narodowej, od wieków średnich wyrażały wiele chara¬kterystycznych cech duszy słowiańskiej. Śpiewali je wszyscy (wszystkie warstwy społeczne, wszystkie stany). Urzekały prostotą, a jednocześnie głębią myśli, naiwnością, szczerością, śliczną melodią.
   Do wieczerzy wigilijnej zasiadamy, gdy pierwsza gwiazdka ukaże się na niebie. Po przełamaniu opłatkiem, wzajemnym złożeniu życzeń i wspólnej modlitwie przystępujemy do spożywania bogatych, choć postnych darów stołu, wśród których i zupa grzybowa, i barszcz czerwony z uszkami, karp, kompot z suszonych śliw lub gruszek. W zależności od danego regionu kraju. Na wschodzie kutia.
   Wigilia, oprócz tego, iż jest to święto kościelne, obrosła dziś bogatą tradycją. Jest to wieczór wzajemnego pojednania (nawet zwierzęta przemówią ludzkim głosem, że przebaczają!), pogodzenia, przebaczenia. Jest piękną lekcją miłości, która niech zapamiętana będzie do następnej Wigilii.

Marzanna Danek-Hnelozub